TEL 0212 861 00 81
CEP 0532 285 60 61

ARAÇ KOLTUK EKLEME VE MİNİBÜS PROJELERİ

              

 

 

KANGO 4+1 KİŞİLİK YANDAN          FORD CONNECT 4+1 KİŞİ YANDAN

CAMLI ÇİFT SIRA KOLTUKLU           CAMLI ÇİFT SIRA KOLTUKLU

 

Araçta ulaşılabilir koltuk bağlantı yerleri varsa, koltuk basit bir şekilde bağlanabiliyorsa, aracın koltuk kapasitesi azami bağlantı sayısı kadardır. Yerinden sökülmüş koltuk, koltuk çıkartma anlamını taşımaz. Ulaşılabilir koltuk bağlantılarının tanımı MARTOY‟un Ek II Kısım C‟de yer almaktadır.

 

Koltuk bağlantıları, kaynak vb. kalıcı yöntemler ile tekrar bağlanamayacak biçimde tadil edilirse koltuk çıkartılmış kabul edilir.

 

Koltuk ilavesinde, bütün kategorilerde bağlantıların bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek VII madde 1.15, ayrıca emniyet kemeri bakımından madde 1.19, madde 1.31‟e uygun olması aranır. M2 ve M3 kategorileri ayrıca Ek VII madde 1.50‟ye uygun  olmalıdır. Koltukların bağlandığı raylarda, koltuk çıkartılması durumunda kesme, kaynak vb. herhangi

bir işlem yapılmasına gerek yoktur.

 

Nasıl bağlantı veya söküm yapıldıysa rapora yazılacak, bağlantı detay resimleri ve montaj talimatı rapora eklenecek.

 

Uygunluk belgesi tarihi 13/02/2009 tarihinden önce olan M2-M3 kategorisi araçlara yapılan koltuk tadilatlarında 2001/85/AT Yönetmeliğine uygunluğunun aranmasına gerek yoktur. Yapılan tadilat kategori ve/veya sınıf değişikliği içeriyorsa, yeni kategorisinin ve/veya sınıfının tüm şartlara uygunluğunu belgelendirmeli veya yetkili teknik servis raporuyla tevsik etmelidir.

 

Bu tadilatın uygunluğu yetki belgeli mühendis tarafından raporlandırılmalıdır.

1- N Kategorisi Araçların Tadil ile M2-M3 Kategorisine Dönüşümünde AİTM Yönetmeliği EK VII‟ nin ilgili tüm maddeleri aranır.

 

2- 13/02/2009 Tarihinden Sonra Üretilen M2-M3 Kategorisi Araçlarda Yapılan Koltuk Tadilatları:

a) AiTM 1.50 maddesi kararlılık ve devrilme dayanımı hususları hariç diğer şartları aranır.

b) Koltuk veya emniyet kemeri tadilatı var ise AİTM ilgili madde şartları aranır.

 

3- 13.02.2009 tarihinden önce tescil edilen M2-M3 Kategorisi Araçlarda Sınıf ve/veya kategori değişikliği yoksa yapılan koltuk tadilatlarında

a) Ek VII- Madde 1.50.1.1 (Yük hesabı) aranacaktır.

b) ”E” veya “e” onaylı emniyet kemeri kullanılması kaydı ile bağlantı testleri istenmeyecektir.

c) Koltuk değişmesi veya ilavesi durumunda koltukların “E” veya “e” onaylı olması kaydı ile koltuğun bağlantı detayları      projesinde verilecek ve uygunluğu kontrol edilecek olup ayrıca koltuk bağlantı testi aranmayacaktır.


 

Kapalı Kasa/Panelvan N Kategorisi Araçlar ile ilgili Hususlar

 

 

 

 

 

1- 01.01.2009 tarihinden önce tescil edilmiş araçlarda koltuk ve emniyet kemeri tadilatında:

a) ”E” veya “e” Onaylı (veya temel araç üreticisi tarafından imal edilen) koltuk ve emniyet kemeri kullanılması kaydı ile  bağlantı testleri aranmayacaktır.

b) Yönetmeliğin diğer ilgili hususları aranacaktır.

2- 01.01.2009 tarihinden sonra üretilen, tescil edilen veya tescil edilmeyen araçlarda koltuk ve emniyet kemeri tadilatında:

a) “E” veya “e” onaylı emniyet kemeri kullanılması zorunlu olup bağlantı testleri aranacaktır.

b) Koltuk değişmesi veya ilavesi durumunda koltukların “E” veya “e” onaylı (veya temel araç ureticisi tarafından imal edilmiş) olması zorunlu olup, koltuğun bağlantı detayları projesinde verilecek ve uygunluğu kontrol edilecek olup ayrıca koltuk bağlantı testi aranmayacaktır.

M2 ve M3 Kategorisi Otobüslerin Koltuk Çıkarılarak Minibüse Tadilatı ile ilgili Hususlar

M2 ve M3 kategorisi otobüslerde AĠTM Yönetmeliğinde belirtilen şartları sağlaması kaydıyla koltuk çıkarılması tadilatının yapılmasında, araçların minibüse dönüştürülmesinde sakınca bulunmamaktadır.


 

 

OKUL TAŞITI PROJELERİ

1. Okul servis araçları ile ilgili hususlar bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek XII‟de verilmiştir. Bu araçların tadilatı anılan ekin hükümlerine göre yapılır.

2. Tadilattan dolayı tip onayı düşen sistemler için bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek VII‟deki ilgili maddelerde belirtilen şartlar aranır.

3. Tadilatın Araç Tip Onayı belgesinde verilen bilgileri değiştirmesi durumunda ilgili maddenin kapsadığı sistem onayı için tekrar onay alınmalı veya tadilat sonrası ortaya çıkan ürünün ilgili sistem yönetmeliğini karşıladığı teknik servis raporuyla tevsik edilmelidir.

Okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtların yaşları hususunda yürürlükte olan Okul Servis Araçları Hizmet Yönetmeliğinde belirtilen araç yaşı sınırlaması aranır. Taşıtların yaşı fabrikasından imal edildiği tarihten sonra gelen ilk takvim yılı esas alınarak hesaplanır. (Okul Servis Araçları Hizmet Yönetmeliğinin Madde 4 (f) bendi)

4. 13.02.2009 tarihinden önce imal edilmiş M2 ve M3 kategorisi Sınıf B, Sınıf III ve ayakta yolcu taşınmayan Sınıf II araçlar ve 74/408/AT, 76/115/AT, 77/541/AT ve

2001/85/AT yönetmeliğine göre Tip Onayları mevcut 13.02.2009 tarihinden sonra imal edilmiş,

M2 ve M3 kategorisi Sınıf B, Sınıf III ve ayakta yolcu taşınmayan Sınıf II araçlar için yönetmeliğin Ek XII‟sinin hükümlerinin uygunluğu, araçlar üzerinde Enstitü kadrolu personeli olan araç proje uzman veya uzmanları tarafından ekteki(Ek-4)  teknik muayene formu kullanılarak aranır. Her bir araç için Araç Tip Onay Müdürlüğü‟nün AİTM Uygunluk Rapor Ücretinin yarısı alınır.

 

Tescil edilmiş veya edilmemiş N kategorisi araçların okul taşıtına tadilatında:

 

a) Okul Taşıtları Yönetmeliği şartları ,

b) ABS Fren,

c) Ek VII-1.15, 1.19 ve 1.31 ve 2001/85/AT şartları,

d) AİTM Yönetmeliği ilgili diğer maddeleri aranacaktır.

 

Okul Taşıtından M2-M3 Kategorisine Dönüştürülen Araçlarda:

- Ek VII-Madde 1.50‟ Kararlılık ve Devrilme Dayanımı Hususları Hariç Diğer şartları aranacaktır.

- N kategorisinden okul taşıtına dönüştürülen araçlar ancak N kategorisine dönüştürülebilir.

 

13/02/2009 tarihinden sonra Okul taşıtı olarak üretilen araçların M2-M3 kategorisi araçlara dönüştürülmesinde 2001/85/AT Yönetmeliği şartları aranacaktır ve bu şartları sağladığı teknik servis tarafından tevsik edilecektir.



 

 

ARAÇ DAMPER KASA, SAL KASA, YARI RÖMORK PROJESİ

 

 

 

 

Tam ve tamamlanmış araç belgesi bulunan araçlarda yükün ve işin özelliğine göre; damper kasası ahşap kasa, tank, vidanjör, itfaiye, yol süpürme ekipmanı, vinç vb. üst yapılar Ek VIII‟e uygun olacaktır. Temel aracın sistem tip onaylarının tadilat sebebi ile geçerliliğini kaybetmesi halinde, değişiklin Ek VII‟de yer alan maddelere göre uygunluğu raporlanmalıdır. Ayrıca Ek VII madde 1.42 „ye uygun yan koruma çerçevesi bulunacaktır.

 

Örneğin: Beton pompası ve çöp kamyonu gibi araçların arkasındaki haznenin arkadan çarpmaya karşı koruma 70/221/AT Yönetmeliğine uygun olmalıdır. Aydınlatma tesisatının 76/756/AT Yönetmeliği şartlarına uygunluğu yetki belgeli mühendis tarafından raporlandırılmalıdır.

 

LPG tankeri tadilat projelerinde, akredite kuruluşlardan LPG tankı için alınan (malzeme, kaynak, basınç ve sızdırmazlık) test raporlarının aranması ve tank seri no‟ları belirtilerek (her bir tank için ayrı ayrı) bu raporların birer kopyasının tadilat projesine eklenmesi gerekmektedir.

 

Test raporları olmayan LPG tankeri montaj projeleri onaylanmayacaktır.

LPG tankerlerinde sıvı doluluk oranı %80 limitini geçmemelidir. Akaryakıt tankerlerinde bu oran %90 ve diğer sıvılarda %95 olarak değerlendirilmelidir.

 

Hidrolik Aksamlı Üst Yapılar

Hidrolik aksama sahip üst yapı tadilatlarına ait projelerde Teknik Dosya Uygunluk Yazısı, Taahhütname ve CE Uygunluk Beyanı aranacaktır. Üst yapının ithal olması durumunda CE uygunluk beyanı aranacaktır. CE işaretinin söz konusu olduğu projelerde onaylanmış kuruluştan alınan belge ve/veya rapor var ise teknik dosya uygunluk yazısı aranmaz.

 

İtfaiye ve yol süpürme araçları ile ilgili hususlar:

Uygunluk Belgeleri hazırlanırken “İtfaiye Aracı” tanımının yanına Eskort Araç, Köpük Taşıma Aracı vb.aracın gerçeğine uygun açıklaması eklenmelidir.

TS EN 1846 “Yangınla Mücadele ve Kurtarma Taşıtları” standardı kapsamında olan araçlar ve benzeri itfaiye araçları Makina Emniyeti Yönetmeliği kapsamındadır. Hidrolik aksamı olan üst yapı ile ilgili prosedürler, yangınla mücadele ve kurtarma taşıtları için de uygulanacaktır.

İtfaiye ve yol süpürme araçlarında, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı‟nın yayımladığı listede belirtilen yönetmelik ve/veya regülasyonlara uygunluk aranır.

 

4.8.1. Tamamlanmamış tip onay belgesi bulunan N ve O kategorisi araçlar üzerinde yapılacak münferit üst yapılarda madde 4.8‟de aranan şartlar sağlanmalıdır.

 

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 128.j maddesine göre sadece bölünemeyen yükleri taşıma amacıyla, özel izinle trafiğe çıkmak üzere tip onayı verilen 5 dingilli motorlu araçlara, bölünemeyen yükleri taşımaya uygun üst yapı projelerinin onaylanması, mevzuatın istisnai hükmünün belirtilmesi kaydıyla uygundur. Bu bağlamda, tanker damper kasasının bölünemeyen yükleri taşıma kapsamında değerlendirilmesi uygun bulunmamaktadır. Ayrıca söz konusu araçların dökülebilir, bölünebilir yük taşınmasına müsait tanker, damper vb. üst yapı projeleri de enstitümüzce onaylanmayacaktır.

 

Römork ve Yarı Römork tadilat projelerinin tetkik ve tasdikinde; TS 4930 Madde 2.2.6‟da belirtilen şartların aranması ve Uygunluk Belgesinde Azami Yüklü Katar Ağırlığı değeri yazılmalıdır.


 

 

 

MOTOR DEĞİŞİKLİĞİ TADİLAT PROJESİ

 

 


1. Tip Onayı Belgesine istinaden uygunluk belgesiyle tescil işlemi yapılmış olan araçlar üzerinde yapılacak motor değişikliğinde, ülkemizde yürürlükte olan ilgili yönetmeliklerin güncel seviyelerini sağlayan motorlar kullanılmalıdır.

 

2. İmalat Yeterlilik Belgesine istinaden teknik belgeyle tescili yapılmış araçlar üzerinde yapılacak motor değişikliğinde, ilgili yönetmeliklerin en az temel seviyesini sağlayan motorlar kullanılmalıdır.

 

3. Motorun gücü vb. genel özelliklerini etkileyecek, parça değişiklikleri, tadilat seti kullanımı veya işlemci programlarında değişiklik yapılması durumunda, egzoz emisyon ve araç gürültüsünün ilgili yönetmelikler de belirtilen değerler içinde kaldığı tevsik edilmelidir.

 

Orijinal tipinin haricindeki motor değişikliğinde;

 

-Aracın imal yılı (modeli) esas alınarak aynısı veya daha sonra imal edilen motorlar kullanıldığında ve Motor Mukayese Raporunda benzinli araçlarda %30 dan fazla güç farkı, dizel araçlarda %50 den fazla güç farkı olmadığında, tadil edilen motor için egzoz emisyonu ve araç dış gürültüsünün ilgili yönetmeliklere göre tip onay belgesi veya teknik servis raporu aranmayacaktır.

 

-Güç farkının yukarıda belirtilen değerlerden daha fazla olması veya aracın imal yılından (modeli) daha önce imal edilen motor kullanılması durumunda ya da yakıt sisteminin benzinli motordan dizel motora, dizel motordan benzinli motora tadil edildiğinde, tadil edilen motor için;

 

- Egzoz emisyonu:70/220/AT veya 88/77/AT,

- Araç dış gürültüsü: 70/157/AT veya ECE-R 51,

- Motor gücü: 80/1269/AT,

- Dizel Egzoz Dumanı: 72/306/AT,

 

Yönetmeliklerine göre tip onay belgesi veya teknik servis raporu aranacaktır. Proje ekleri: Mukayese raporu, aranıyorsa tip onay belgesi veya teknik servis raporu, Ruhsat aslı veya noter tasdikli sureti, motor faturası (marka, tip, yakıt türü bilgileri olacak)

 

Aracın orijinal tipindeki motor, yenileme işlemi yapılmış olanlar dâhil, kullanıldığı takdirde, bu Ekin madde 4.1.1 ve madde 4.1.2 hükümleri uygulanmaz. Sınırlı tadilat bildirimiyle, proje gerektirmeden değişiklik yapılır. Aracın orijinal tipindeki motor (yeni, çıkma veya yenileme yapılmış olanlar dâhil) kullanıldığı takdirde, sadece Sınırlı Tadilat Bildirimi onaylanır.

 

Sınırlı Tadilat Bildirimi ekleri: Ruhsat aslı veya noter tasdikli sureti, motor faturası (marka, tip, yakıt türü bilgileri olacak), gerektiğinde orijinal motora ait bilgileri içeren kayıt (uygunluk belgesi, broşür, katalog, vb. Model yılı eski ancak özellikleri aynı (en az aracın imal yılının güncel seviyesinde), çıkma veya hiç kullanılmamış motorların tadilatında mukayese raporu ile proje düzenlenecektir.

 

 

MOTORLU TAŞITLAR VE RÖMORKLARDA TİP ONAYI

Bir Aracın, Sistemin, Aksamın Veya Ayrı Teknik Üniteye Ait Tipin Bunlarla İlgili Yönetmeliklere Uygunluğunun Onaylanması Ve Bu Onayın Belgelendirilmesi İşlemidir. Tip Onayı Belgesi Motorlu Araçların Trafiğe Tescili Aşamasında Gerekli Olan Taşıt Uygunluk Belgesine Temel Oluşturur.Bir aracın onaylanması üç aşamadan oluşur. Aksam onayları aksam imalatçıları tarafından alınırken, sistem onayları araç imalatçısı tarafından alınır

 

 

 

 

 

OTOMOTİV SEKTÖRÜNDE HOMOLOGASYON

Motorlu araçlar ve römorklar  tarım ve orman araçları ile motosiklet ve mopet
üreticilerinin ürünlerinin yasal mevzuata uygunluğunun tescili için yapılan işlemler
homologasyon olarak tanımlanmaktadır. Bu süreç imalatçı, teknik servis ve onay
kuruluşunun ortak çalışmasıyla sonuçlandırılmakta olup konu ile ilgili bazı kavramları şöyle açıklayabiliriz.

 

1- AT Direktifleri ( Yönetmelikler )
Avrupa Birliği tarafından direktif olarak yayımlanan ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca yönetmelik olarak uyumlaştırılarak yürürlüğe konulan motorlu araçlarla ilgili yönetmeliklerdir. Tip onayı “e” işareti ile gösterilir.

 

2- BM/AEK Regülasyonları ECE-R ( Teknik Düzenlemeler )
Motorlu araçlarla ilgili Birleşmiş Milletler/ Avrupa Ekonomik Komisyonu ( BM/AEK ) Teknik düzenlemeleridir. Tip Onayı “E” işareti ile gösterilir.

3- Araç Tip Onayı Belgesi
Araçlara MARTOY, TORTOY veya MOTOY yönetmeliklerine göre Onay Kuruluşunca verilen Belgedir. Bu belgeyi almak için araçlara ait aksam, sistem veya ayrı teknik ünite ile ilgili AT yönetmeliklerine veya BM/AEK Regülasyonlarına uygunluğuna dair Teknik Servislerce rapor verilmesi gerekmektedir.

 

4- Onay Kuruluşu ve Teknik Servis
Onay Kuruluşu Sanayi ve Ticaret Bakanlığı olup, kendisi adına deney veya kontrolleri yapmak üzere TSE’yi Teknik Servis olarak atamıştır.

 

5- İmalatçı Tip Onay Çalışmasında Yönetmelik / Regülasyon Seçimini Nasıl Yapar?
Motorlu Araçlar ve Römorklar için MARTOY, Tarım ve Orman Traktörleri için TORTOY ile Motosikletler ve Mopedler için MOTOY yönetmeliklerinde yer alan yönetmelik veya regülasyonlardan, başvuru konusu aracı ilgilendirenler seçilerek başvurulmalıdır.

 

6- Tip Onay Çalışmasında İzlenecek Adımlar
İmalatçı tarafından Marka Tescili, WMI kodu , Sorumlu Teknik Eleman , Teknik dokümanlar, Prototip Numune v.d. hazırlıklar yapar. İmalatçı her aşamada gerekirse Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ve TSE Araç Tip Onay Müdürlüğü ile görüşerek yaptığı çalışmalar ile ilgili bilgi alabilir.

 

7- TSE ATOM’a başvuru nasıl yapılır?

Yukarıda belirilen hazırlıkları tamamlayan imalatçı veya yetkili temsilcisi www.tse.org.tr sitesinde yayınlanan başvuru formu ve eklerini TSE Araç Tip Onay Müdürlüğü’ne (TSE-Atom) ulaştırır

 

 

 

Tip onayına sahip olduğunu gösteren E ve e işaretlerinin yanında bulunan rakamlar onayı veren ülkeyi gösterir. 37 rakamı Türkiye’nin kodudur. Onaya esas direktif veya regülasyon numarası ile onay numarası ayrıca bu işaretlerin yanında bulunur.

 

G İşaretinin Ürünlerin Üzerine iliştirilmesi (G İşareti Kullanma Hakkı)

Yapı Malzemeleri Yönetmeliği kapsamındaki ürünlerin piyasaya arz ve yapıda kullanım şartlarını belirleyen ve “G işareti ile ilgili Yönetmelik” olarak da bilinen “Yapı Malzemelerinin Tabi Olacağı Kriterler hakkında Yönetmelik” 26/06/2009 tarihli ve 27270 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış ve 01/07/2010 tarihinde mecburi yürürlülüğe girmiştir. Bu yönetmeliğe göre “CE” işareti taşıması mecburi olmayan yapı malzemeleri “G” işareti taşımak zorundadır.

Enstitümüz ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı arasındaki görüşmeler neticesinde 31 Temmuz 2010 tarih ve 27658 sayılı resmi gazetede yayımlanan yönetmelik değikliği ile, TSE Uygunluk Belgesi sahibi üreticilerimiz; uygunluk değerlendirme kuruluşu işlemlerine gerek olmaksızın TSE belgesi kapsamında temin edilen rapor sonuçlarına göre performans değerlerini beyan ederek “G” işaretini ürünlerin üzerine iliştirilebilecektir.

Bu çerçevede, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından hazırlanan 21/09/200 tarih ve 27706 sayılı Resmi Gazete YİG/2010-13 tebliğ ile yayımlanmıştır.

Etiket ve beyan örneği alınan firmalar tarafımızca Bakanlığa bildirileceğinden;TSE Uygunluk Belgesi kullanılarak G işaretini ürünlerinizin üzerinde iliştirmeniz için etiket ve beyan örneklerinin bir nüshasının mutlaka Enstitümüze sunulması gerekmektedir. Enstitümüze etiket örneği sunmadan TSE Belgesini kullanarak G işaretlemesinin ürünler üzerinde kullanılması mümkün olamayacaktır.